|
|

Energie odnawialne
Korzystanie z gazu ziemnego, ropy naftowej, węgla i uranu pozostanie
krótkim epizodem w historii ludzkości, nawet jeżeli dzisiaj
w czasie, gdy prawie wszystkie powiązania życiowe i gospodarcze
w duźym stopniu uzałeżnione są od tych nośników energii wydaje
się być to prawie niewyobrażalne.
Energia słonca jest źródłem energii słonecznej i wiatrowej,
energii wodnej i biomasy. Tylko w ciągu ośmiu minut w Niemczech
na powierzchnię ziemi w wyniku promieniowania słonecznego trafia
tyle energii, ile jest zuzywane w ciągu jednego roku przez przemyśl,
gospodarstwa domowe i komunikacje. Czy ludzkie bogactwo wynalazków
i siła gospodarcza nie wystarcza do tego, żeby uchwycic ten gigantyczny
potencjal i dzieki temu zapewnić stale zasilanie w energie?
Energia wiatrowa
Na końcu roku 2002 w Niemczech były zainstalowane elektrownie wiatrowe
o łacznej mocy 12.001 megawatów (MW). Elektrownie te obecnie
pokrywają około 3,5 % rocznego zużycia prądu. Prekursorem korzystania
z energii wiatru są pólnocne obszary Niemiec. W Dolnej Saksonii
energia wiatru pokrywa już 10 % zapotrzebowania na energię elektryczną,
a w Schleswig-Holstein aż 28%. Nawet w tak gęsto zaludnionym kraju
jak Niemcy wykorzystanie energii wiatru w ciągu następnych dziesięciu
lat może stanowić ponad 20 % ogólnej ilości wytwarzanego
prądu.
Na całym świecie jest duży potencjał miejsc odpowiednich dla elektrowni
wiatrowych, wystarczający do tego, żeby kilkakrotnie pokryć zapotrzebowanie
ludzkości w energie.
Technika urządzeń
Elektrownie wiatrowe obecnie produkowane sa seryjnie o mocy znamionowej
do 2,5 MW. Przy urzadzeniach o mocy 1,5-2,5 MW wysokosc wiezy waha
sie od 60 do 120 m a srednica wirnika od 60 do 80 m. Produkowany
przez nie prad pokrywa zapotrzebowanie dla 1.000-2.000 gospodarstw
domowych. Bilans energetyczny nowoczesnych urzadzen energii wiatrowej
jest zdecydowanie pozytywny: W okresie krótszym niz szesc
miesiecy wytwarzaja taka ilosc energii, jaka potrzebna byla do ich
wytworzenia.
Sposób funkcjonowania
Sposród bardzo wielu róznych konstrukcji najwieksze
znaczenie na poczatku lat osiemdziesiatych zdobyly urzadzenia energii
wiatrowej, posiadajace pozioma os obrotu, trzy lopaty wirnikowe,
przekladnie i generator asynchroniczny. Ta zasada konstrukcyjna
zostala nazwana "konceptem dunskim" i niesamowicie rozprzestrzenila
sie na calym swiecie.
Podobnie jak na powierzchniach nosnych samolotu, strumien
wiatru wytwarza sile wyporu (sile nosna) na aerodynamicznie uformowanych
lopatach wirnikowych, która wprawia wirnik w ruch obrotowy.
W przypadku duzych predkosci wiatru moc urzadzenia utrzymywana jest
na stalym poziomie poprzez zmniejszenie strumienia powietrza na
lopacie wirnika (stall effect). Wirnik za pomoca wielostopniowej
przekladni napedza generator asynchroniczny, polaczony bezposrednio
z siecia energetyczna. Dzieki temu nadawana jest elektrowni wiatrowej
stala liczba obrotów, zalezna od czestotliwosci sieci. Obudowa
maszyn, usadowiona obrotowo na wiezy zawiera wszystkie elementy
mechaniczne i elektroniczne potrzebne do zamiany obrotów
wirnika w energie elektryczna i ustawiana jest stosownie do kierunku
wiatru. Elektrownie wiatrowe wedlug "konceptu dunskiego"
charakteryzuja sie prosta i mocna budowa.
W celu zwiekszenia ekonomicznosci urzadzen energii wiatrowej na
rynku pojawilo sie wiele innowacji technicznych:
Lopaty wirnika, dajace sie przestawiac w swojej osi wzdluznej
umozliwiaja aktywny wplyw na naplyw powietrza (regulacja Pitch,
Active Stall). Poprzez sterowanie komputerowe dopasowywany jest
kat odchylenia lopaty przy danej predkosci wiatru. Prowadzi to wobec
regulacji Stall do wyzszej produkcji pradu oraz do zmniejszenia
obciazenia glównych komponentów (fundament, wieza,
wirnik). Przestawianie lopat wykorzystywane jest równiez
do zatrzymywania urzadzenia. Elektrownie wiatrowe, majace zmienna
liczbe obrotów dostosowuja szybkosc wirnika do róznych
predkosci wiatru. Powoduje to znaczne zwiekszenie produkcji energii.
Co wiecej energoelektronika konieczna do zasilania sieciowego zmniejsza
wahania pradu, powstajace na skutek szkwalów oraz zwieksza
dostosowanie urzadzen do sieci.
Nastepna koncepcja wykorzystywana w elektrowniach wiatrowych
polega na bezposrednim polaczeniu generatora do wirnika elektrowni
wiatrowej, tzw. "urzadzenie bezprzekladniowe" Dzieki temu
mozna zrezygnowac z szybkoobrotowych komponentów maszyny.
W porównaniu do zasady konstrukcyjnej "generator przemyslowy
i przekladnia" generator synchroniczny skonstruowany pierscieniowo
ma jednak wieksze wymiary i wieksza wage.
W nowoczesnych urzadzeniach elektrowni wiatrowej stosuje
sie zarówno zasade "urzadzenia bezprzekladniowego"
jak równiez zasade konstrukcyjna "generatora przemyslowego
i przekladni".
Lopaty wirnikowe
W przypadku lopat wirnikowych chodzi o trwale elementy lekkie z
wzmocnionego wlóknami szklanymi tworzywa wielowarstwowego.
W ubieglych latach poczyniono duze postepy, jezeli chodzi o rozwój
profili skrzydel o aerodynamicznym wspólczynniku sprawnosci
i malej emisji halasu.
Wieza
W przypadku wiez nowoczesnych urzadzen energii wiatru stosowane
sa rózne konstrukcje:
stozkowata rura stalowa lub wieza z betonu sprezonego
wieza z masy betonowej przygotowywanej i ukladanej na miejscu
wieza betonowa konstruowana z elementów gotowych
wieza kratowana.
Transformatowa stacja rozdzielcza
Elektrownie wiatrowe produkuja energie elektryczna o napieciu od
380 do 690 V. Napiecie to transformowane jest przez stacje transformatorowa
na napiecie srednie 10-30 kV, prowadzone dalej do stacji rozdzielczej
i do publicznej sieci energetycznej.
Prowadzenie eksploatacji
Prowadzenie eksploatacji elektrowni wiatrowej odbywa sie komputerowo.
W przypadku zaklócen elektrownia tworzy automatycznie diagnoze
bledu i przekazuje ja poprzez modem do odpowiedniego serwisu.
|